Basissparen, het sparen van minuten

Binnen de Basis GGZ draait het om een viertal producten: kort, middel, intensief en chronisch. Met gemiddeld 300 tot 750 minuten en een vaste vergoeding. Maar wat doe je als je meer minuten nodig hebt dan het gemiddelde? Wat doe je als je minder minuten nodig hebt? En hoe staat dit in verhouding met de kwaliteit van zorg? Bij GGz Praktijk in Arnhem bedacht Jan Tenback hiervoor het Basissparen. Een manier om overgebleven minuten van cliënt A in te zetten voor cliënt B.

Meer over Basissparen? Luister de podcast.

In de KiBG-podcast gaan we verder in gesprek met Bas en Marga over het thema Basissparen. 

Marga Bijma
Bestuurder (GGz Praktijk)
Bas Schrijner
Gz-psycholoog i.o. tot klinisch psycholoog-psychotherapeut (GGz Praktijk)

De zorg verbeteren

In 2018 zijn Bas Schrijner en Marga Bijma van de GGz Praktijk met het concept Basissparen aan de slag gegaan. Het doel: de zorg verbeteren. Een voorwaarde van het project was dan ook dat de cijfers omtrent klanttevredenheid en efficiëntie gelijk zouden blijven of zouden stijgen. Zoals Bas zegt: “Het mocht absoluut geen negatief effect hebben op de kwaliteit van zorg”.

Basissparen, wat is het?

Het idee is simpel: als een behandelaar bij cliënt A minder minuten gebruikt dan het gemiddelde dan kunnen deze ingezet worden bij cliënt B die meer minuten nodig heeft dan het gemiddelde. Wanneer behandelaren de behandeling afsluiten onder het maximaal aantal minuten wordt dit verwerkt in een Excel bestand. Het bedrag dat is gekoppeld aan de overgebleven minuten wordt daadwerkelijk naar een andere rekening gestort. De rekening ‘Basissparen’. Het geld op deze rekening kan enkel gebruikt worden voor het project Basissparen. Wanneer er cliënten zijn die meer minuten nodig hebben wordt het geld dat gelijk staat aan het aantal minuten weer teruggestort naar de betaalrekening.

“Ik vind het mooi dat we iets doen wat de bedoeling was, kwalitatief goede zorg leveren aan cliënten”

Marga Bijma

Voorwaarden voor opnemen minuten

Om de kwaliteit van de zorg te bewaren en te verbeteren, gelden voorwaarden voor het opnemen van geld in de vorm van minuten. Het dossier moet op orde te zijn, er moet een evaluatie hebben plaats gevonden na ongeveer vijf en negen sessies en de behandelaar moet kunnen onderbouwen waarom het niet is gelukt om binnen het aantal minuten te blijven. Bas toetst de aanvraag op deze criteria en beheert de spaarpot: “De voorwaarden zorgen ervoor dat behandelaren bewuster keuzes maken over het verloop van de behandeling”.

Behandelaren zijn enthousiast over het Basissparen

Behandelaren zien de voordelen van het Basissparen en ervaren rust. Ze weten dat er een vangnet is wanneer nodig, als ze goed kunnen onderbouwen waarom ze meer minuten nodig hebben. Marga: “Ze zien het als een sport om binnen het aantal minuten te blijven én de kwaliteit van zorg in de gaten te houden.”.

Bas vult aan dat het wel van belang is om het principe van Basissparen op een duidelijke en heldere manier te communiceren. “Het project is niet opgezet om ze te controleren, maar echt vanuit het oogpunt om de zorg te verbeteren. Ze zien het project dan ook niet als een controlemiddel, maar als een hulpmiddel wanneer het nodig is”.

Spreek behandelaren aan op hun trots, ze willen goede zorg leveren. Bas en Marga merken daarnaast dat behandelaren onderling makkelijker contact maken over het aantal minuten en elkaar inschakelen om mee te denken over het proces wanneer ze vastlopen. Ze voelen zich meer betrokken en verantwoordelijk voor het hanteren van het gemiddelde aantal minuten.


Effecten van Basissparen

Bas: “Er zijn eigenlijk geen nadelen van Basissparen op te noemen, maar het is wel belangrijk om te beseffen dat het geen klein project is”.  Binnen GGzPraktijk heeft de projectleider mandaat gekregen van het bestuur om zaken op te pakken en aan te passen. Marga geeft aan dat dit een belangrijke voorwaarde is voor het opzetten van het project.

Als je het goed aanpakt, wat levert het je dan op? GGz Praktijk ziet meerdere positieve effecten:

  • Behandelaren ervaren meer rust omdat ze weten dat er een vangnet is
  • Behandelaren ervaren en tonen meer eigenaarschap
  • Cliënten waarmee het principe van Basissparen wordt gedeeld zijn hier zelf ook enthousiast over en willen andere mensen graag helpen met de minuten die ze over hebben – de cliënttevredenheid blijft in het algemeen goed.
  • De wachttijden verminderen; GGz Praktijk zit sinds de start van het Basissparen in 2018 weer onder de treeknorm
  • Er ontstaat ruimte in de S-GGZ doordat de B-GGZ efficiënter is (ook hier: afname wachttijden)
  • Er wordt efficiënter gewerkt, behandelaren gaan nauwelijks over het maximaal aantal minuten – er worden meer minuten gestort dan opgenomen
  • Dossiers zijn op orde en voldoen aan de kwaliteitseisen
  • Het sparen van minuten, dus het helpen van andere behandelaren en cliënten, geeft een goed gevoel

“Helpen is de rode draad van de effecten. Het Basissparen helpt zowel behandelaren als cliënten”

Bas Schrijner

Doorontwikkeling met zorgverzekeraars

Er zijn nog mogelijkheden om het principe van Basissparen verder door te ontwikkelen. Marga: “We gaan er graag over in gesprek met zorgverzekeraars. Het Basissparen past niet altijd helemaal in het systeem van de zorgverzekeraar – dat geeft soms frictie. Het zou nog fijner werken als deze frictie er niet is.”

Daarnaast wordt er meer gespaard dan er uit wordt gegeven. “Het geld op de spaarrekening gaan we inzetten voor de cliënt en de kwaliteit van zorg”, vertelt Marga. “We kijken nu naar mogelijkheden om dit gespaarde geld in te zetten voor bijvoorbeeld zorgpaden in de S-GGZ en het behandelen van trauma.”


Waarde voor de Basis GGZ

Basissparen draagt bij aan de efficiëntie en effectiviteit van zorg doordat behandelaren bewuster keuzes maken over het verloop van de behandeling. Het Basissparen zorgt voor meer transparantie binnen de organisatie. Het is duidelijk hoeveel minuten een behandelaar nodig heeft voor een behandeling en waarom. Tot slot creëert het meer rust voor de behandelaren, ze weten dat als ze over de minuten heen gaan en de voorwaarden voor het Basissparen hebben gevolgd er een vangnet is om de behandeling helemaal goed af te ronden.